Συμπτώματα κατάθλιψης στα παιδιά

Τα παιδιά που εμφανίζουν κατάθλιψη εκδηλώνουν συμπτώματα σε γνωστικό, συμπεριφορικό, συναισθηματικό και φυσιολογικό επίπεδο, όπως επίσης και στις διαπροσωπικές τους σχέσεις.

Παρατηρούνται συναισθηματικές αλλαγές στα παιδιά όπως καταθλιπτική ή μελαγχολική διάθεση, ενώ συχνά αντί για αλλαγή στη διάθεση παρατηρείται εκνευρισμός. Οι γονείς και οι δάσκαλοι συνήθως τα περιγράφουν ως θυμωμένα, ευέξαπτα και «κακοδιάθετα». Επιπλέον, τα παιδιά με κατάθλιψη νιώθουν απελπισμένα και ότι η ζωή τους δεν μπορεί να βελτιωθεί με αποτέλεσμα να εμφανίζονται αυτοκτονικές σκέψεις ή επιθυμίες για θάνατο.

Επίσης, στα παιδιά με κατάθλιψη παρατηρείται αρνητικός τρόπος σκέψης και απόδοσης. Συνήθως η απόδοση είναι εσωτερική, σταθερή και γενική όταν αφορά αποτυχίες, ενώ είναι εξωτερική, μη ασταθής και συγκεκριμένη όταν αφορά επιτυχίες.

Σε σχέση με το παραπάνω, τα παιδιά με κατάθλιψη γενικεύουν συχνά τα αρνητικά γεγονότα και κάνουν προβλέψεις για αρνητικό αποτέλεσμα ανεξάρτητα από τις αντίθετες αποδείξεις. Επιπλέον, οι αρνητικές τους ερμηνείες για τη συμπεριφορά των άλλων, το περιβάλλον και τις δικές τους εμπειρίες ενισχύουν τις υπάρχουσες πεποιθήσεις για χαμηλή αξία του εαυτού τους. Οι θετικές εμπειρίες μειώνονται ή ξεχνιούνται, ενώ οι αρνητικές εμπειρίες μένουν στη μνήμη ως ένδειξη της ανεπάρκειάς τους. Έτσι συσχετίζεται η χαμηλή αυτοεκτίμηση που συχνά ακολουθεί την κατάθλιψη, ενώ είναι συχνές και οι σκέψεις που συνδέονται με δυσκολία για προσαρμογή ή πεποιθήσεις για ανεπάρκεια. Τα παιδιά με κατάθλιψη συχνά τους είναι πολύ δύσκολο να ονοματίσουν οτιδήποτε θετικό για τους εαυτούς τους.

Επίσης, στα παιδιά με κατάθλιψη η προσοχή και η συγκέντρωση μπορούν να επηρεαστούν. Για παράδειγμα στη θεραπεία συχνά δυσκολεύονται να συγκεντρωθούν στο περιεχόμενο της συνεδρίας ή να ολοκληρώσουν τις ασκήσεις. Ακόμη και η απλή λήψη απόφασης μπορεί να είναι πολύ δύσκολη, όπως φαίνεται και όταν συμπληρώνουν ερωτηματολόγια.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό της παιδικής κατάθλιψης είναι η έλλειψη ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης από δραστηριότητες. Αυτό εκδηλώνεται και σε επίπεδο συμπεριφοράς και συναισθήματος. Τα παιχνίδια και οι δραστηριότητες που παλιά το παιδί απολάμβανε, τώρα δεν του ασκούν το ίδιο ενδιαφέρον, αναφέρει ότι βαριέται και ότι δε βρίσκει τίποτα διασκεδαστικό. Επίσης, αναφέρονται η απάθεια και η μη επιθυμία να περνάει χρόνο με τους συνομηλίκους του. Έτσι, οι κοινωνικές επαφές του παιδιού μειώνονται σημαντικά.

Η κοινωνική απόσυρση είναι ένα άλλο σημάδι συμπεριφοράς για κατάθλιψη. Σε περιστάσεις με συγκεντρώσεις συνομηλίκων τα παιδιά με κατάθλιψη μπορεί να μην αλληλεπιδρούν, αλλά να παραμένουν και να παρακολουθούν από μακριά.

Τα μικρά παιδιά δεν μπορούν να εκφράσουν λεκτικά αυτό που βιώνουν, επομένως συχνά κάτω από την ηλικία των 9 ετών βιώνουν άγχος, μέσα από προβλήματα συμπεριφοράς και εκδραματίσεις. Αυτά τα παιδιά δυσκολεύονται στις σχέσεις τους με τα αδέρφια τους και τους συνομηλίκους τους.

Τα παιδιά που δυσκολεύονται ή δεν επιθυμούν να εκφράσουν λεκτικά τη συναισθηματική τους κατάσταση συχνά εκδηλώνουν τη δυσφορία τους μέσα από επαναλαμβανόμενα σωματικά συμπτώματα. Παραπονιούνται για πονοκεφάλους, για στομαχόπονο ή άλλα συμπτώματα. Συχνά επισκέπτονται το γιατρό ή χάνουν μέρες από το σχολείο λόγω σωματικών ενοχλήσεων (Friedberg et McClure, 2002).

Επίσης, τα παιδιά με κατάθλιψη εμφανίζουν προβλήματα στον ύπνο ή στη διατροφή. Έχουν μειωμένη όρεξη, μπορεί να χάσουν ή να πάρουν βάρος ή να μην εμφανίζουν την αναμενόμενη σωματική ανάπτυξη. Μπορεί να δυσκολεύονται να κοιμηθούν ή να ξυπνούν κατά τη διάρκεια της νύχτας ή νωρίς το πρωί και να μην μπορούν να ξανακοιμηθούν. Ενώ άλλα παιδιά με κατάθλιψη μπορεί να κοιμούνται υπερβολικά.

Τα προβλήματα στη σχέση με τους συνομηλίκους και η απόρριψη από αυτούς δημιουργούν άγχος στα παιδιά με κατάθλιψη. Οι κοινωνικές δυσκολίες μπορεί να είναι το αποτέλεσμα πολλών παραγόντων. Συνήθως τα παιδιά με κατάθλιψη αποσύρονται κοινωνικά και εμφανίζονται ντροπαλά. Έτσι, δεν παίρνουν πρωτοβουλίες ή δε συμμετέχουν σε δραστηριότητες με αποτέλεσμα λιγότερες σχέσεις με συνομήλικους. Επίσης, μερικά παιδιά με κατάθλιψη υστερούν σε κοινωνικές δεξιότητες ή ευκαιρίες για κοινωνική αλληλεπίδραση. Συχνά αισθάνονται απομονωμένα με συνέπεια να νιώθουν πιο έντονη την κατάθλιψη. Μια ευέξαπτη συμπεριφορά, συμπεριφορά που εκδηλώνει ένα καταθλιπτικό παιδί, επηρεάζει άμεσα τις σχέσεις. Τα άλλα παιδιά ενοχλούνται και το αποφεύγουν. Το ευέξαπτο παιδί με κατάθλιψη συχνά έχει αλληλεπιδράσεις με συνομηλίκους με περισσότερη επιθετικότητα και αρνητισμό από ότι εκδηλώνουν τα μικρότερα παιδιά.

Τέλος, τα παιδιά που βιώνουν κατάθλιψη αντιμετωπίζουν δυσκολίες στην επίδοση τους στο σχολείο. Εμφανίζουν μειωμένη απόδοση, χαμηλό κίνητρο, φόβο αποτυχίας και εκδραματίσεις μέσα στην τάξη. Τα παιδιά αυτά συχνά είναι αυτοκριτικά, βιώνουν αισθήματα ενοχής και μπορεί να εκδηλώσουν καθυστέρηση στη γλωσσική ανάπτυξη.

Χριστοπούλου Έλενα

ψυχολόγος-ψυχοθεραπεύτρια

sad2-300x219

One thought on “Συμπτώματα κατάθλιψης στα παιδιά

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s